Yêu 5: Lựa chọn

Xuyên suốt các bài viết từ 1-4 trong series Yêu, tôi đã chỉ ra: nguồn gốc của tình yêu trên phương diện tâm lý học tiến hóa (Yêu 1), các “dạng/giai đoạn” khác nhau của tình yêu (Yêu 2), điều gì sẽ xảy ra khi chia tay (Yêu 3),tình yêu được sinh ra từ phòng thí nghiệm và nghịch lý của sự lựa chọn (Yêu 4).Những mảng kiến thức được nhắc đến chủ yếu là nằm trong khuôn khổ của chính nó nhưng còn khá rời rạc. Trong bài viết cuối cùng của series này, tôi sẽ ghép nhữngmảnh đó lại thành một bức tranh toàn cảnh – ít nhất là trong giới hạn kiến thức và nhận định của tôi.

Tuy nhiên, để làm được điều đó, một mảnh ghép cuối cùng cần phải được nhắc đến.

I. Lựa chọn tình yêu:

Ta sẽ bắt đầu ở điểm kết thúc của Yêu 4 với kết luận: Tình yêu không phải là định mệnh. Vậy tại sao có những cặp đôi yêu nhau vô cùng hợp và hạnh phúc, còn những cặp đôi thì bất hòa? Trên lý thuyết, để lựa chọn một tình yêu “hoàn hảo” thì cần phải có sự hòa hợp của cả hai người. Tuy nhiên, trên thực tế thì xác suất để gặp một người 100% hòa hợp với ta là gần như không thể. Vậy thì lựa chọn thế nào trong những  cái mình có để có thể “tối ưu hóa” tình yêu?

Trong Yêu 1, tôi đã chỉ ra những yếu tố để lựa chọn nửa kia của mình dựa trên tâm lý học tiến hóa (xem lại ở đây). Các yếu tố được kể đến bao gồm cả những yếu tố về mặt hình thể cũng như tính cách. Tuy nhiên, trên thực tế, có rất nhiều người có những tính cách đặc trưng được giới tính còn lại mong muốn nhưng vẫn không có mảnh tình vắt vai. Tại sao vậy?

Câu trả lời rất đơn giản: một cỗ máy dù hoàn hảo đến đâu nhưng không thể khởi động thì cũng chỉ để trưng bày mà thôi. Những bước đầu tiên là những bước có tính quyết định trong việc yêu một ai đó. Nếu xem xét quy trình này thì ta cũng có thể hiểu được phần nào tại sao các chị em phụ nữ lại thích “bad boys”

Lực hấp dẫn:

Theo quan niệm giang hồ truyền đạt, thì có 2 kiểu “hút nhau”: quan điểm đầu tiên là “những tâm hồn đồng điệu tìm đến nhau” – những người có điểm chung thì sẽ yêu nhau; và ngược lại :”trái dấu thì hút nhau”.

“Trái dấu hút nhau” là một suy nghĩ rất dễ hiểu. Chúng ta thích những cái chúng ta không có. Bản thân ta là một người giàu cảm xúc thì ta luôn hướng tới xây dựng một hình tượng bản thân lạnh lùng hơn, lý trí hơn. Một cô gái cá tính sẽ có xu hướng suy nghĩ rằng mình cần một người đàn ông lạnh lùng vững chắc lầm lì xì ra khói để dựa vào.

Hoặc đơn giản hơn là chúng ta bị ảnh hưởng quá nhiều từ những câu chuyện và những hình tượng trong xã hội Việt Nam cổ. Trong một gia đình haymột mối quan hệ, hình tượng người đàn ông luôn là hình tượng mạnh mẽ, theo đuổi công việc và sự nghiệp; ngược lại, phụ nữ là những người đảm đang, chăm sóc gia đình và một mực chờ đợi người đàn ông của mình. Sự tương phản của 2 hình tượng này cũng ít nhiều củng cố thêm cho tư duy “trái dấu hút nhau”

Thực sự trái dấu có hút nhau?
Credit: fineart america

Tuy nhiên, trên thực tế, những nghiên cứu về vấn đề này cho thấy: những cặp đôi yêu nhau lâu dài và có mối quan hệ hạnh phúc đều rơi vào trường hợp đầu tiên: có nhiều điểm chung với nhau.

A.  Cùng dấu hút nhau:

Nghiên cứu năm 2008 được xuất bản trên tạp chí Evolutionary Psychology (Tâm lý học tiến hóa) chỉ ra rằng, con người thích những người giống họ về tính cách, nhưng bù trừ cho họ về những mặt chung khác.

Nghiên cứu liên kết năm 2016 giữa đại học Wellesley và Đại học Kansas của Mỹ một lần nữa củng cố điều này. Đây cũng là một trong những nghiên cứu rất lớn, cung cấp rất nhiều dữ liệu về sự hình thành của các mối quan hệ cặp đôi- có nguồn gốc từ mối quan hệ bạn bè.

Trong đó, hơn 1500 cặp đôi được khảo sát, bao gồm những cặp đôi yêu nhau và cả những cặp bạn bè thân thiết. Kết luận bất ngờ nhất được tìm thấy là: từng cá nhân trong mối quan hệ không hề thay đổi theo thời gian.

Giảng viên tâm lý học Angela Bahns, một trong 2 nhà nghiên cứu chính cho biết:”Mặc dù quan điểm cho rằng: sự ảnh hưởng của một người lên người còn lại (trong mối quan hệ) là một yếu tố quan trọng trong nghiên cứu về quan hệ nói chung; nhưng trên thực tế thì chúng tôi đã tìm được một số những yếu tố mà chúng ta rất ít thay đổi. Trong đó có: tính cách, các giá trị cá nhân, thái độ sống và một cơ số những hành vi xã hội liên quan khác”.

*Cũng chẳng cần đến những nghiên cứu khoa học, nhưng ông cha ta đã rút ra những kinh nghiệm tương tự từ cách đây hàng trăm hàng nghìn năm.Vì thế ta mới có câu:” Non sông dễ đổi, bản tính khó dời”- ám chỉ việc thay đổi non sông còn dễ hơn cả thay đổi bản tính con người.

Thay đổi một con người không hề đơn giản – thậm chí là bất khả thi
Credit: ChangeNow Summit

Kết luận thứ hai từ nghiên cứu là về việc những người giống nhau sẽ tìm đến nhau. “Chúng tôi cho rằng, việc lựa chọn một người giống mình để làm bạn (và người yêu) là một điều rất phổ biến. Nó phổ biến và xuất hiện trên nhiều góc độ khác nhau đến mức có thể được coi như là một mặc định về mặt tâm lý” Bahns nói.

Những mối quan hệ càng bền vững thì những điểm giống nhau càng nhiều. “Các cặp đôi có nhiều điểm giống nhau gần như về tất cả các mặt mà chúng tôi đo được; không chỉ vậy, mà họ còn đặc biệt giống nhau ở những điều quan trọng nhất với bản thân họ”

“Tất cả những yếu tố trực tiếp gây ra sự bất hòa trong mối quan hệ – đặc biệt là khi những yếu tố đó liên quan đến những giá trị cá nhân –thì chúng vẫn sẽ tồn tại và duy trì.” Bahns còn đưa ra lời khuyên cho những ai nghĩ rằng họ có thể thay đổi bạn bè/người yêu của họ:”Thay đổi là một điều rất khó và gần như sẽ không xảy ra; việc lựa chọn một người giống bạn về nhu cầu và mục đích ngay từ đầu sẽ dễ dàng hơn rất nhiều”

B. Điểm khởi đầu:

Vậy thì đơn giản thì tình yêu bắt nguồn từ những tâm hồn đồng điệu. Thế nhưng không phải cứ đồng điệu là thành người yêu. Yếu tố thứ hai cần phải có là sự tiến tới của một trong hai người. Bước đi mang tính quyết định này thường gặp khá nhiều cản trở.

Để tiến tới một mức độ quan hệ cao hơn (từ người lạ thành người quen; từ bạn trở thành người yêu), rào cản quan hệ ban đầu cần phải được phá vỡ. Tuy nhiên, phá vỡ rào cản tức là chúng ta chấp nhận rủi ro là có thể sẽ bị từ chối – và điều này đồng nghĩa với việc có thể sẽ mất đi mối quan hệ ban đầu. Đây là một rủi ro khá lớn với bất kỳ ai – vì bản chất con người là loài động vật mang tính xã hội rất cao. Không chỉ thế, bản năng né tránh sự mất mát khi đối đầu với may rủi khiến cho vấn đề này trở nên trầm trọng hơn rất nhiều.

Ghét “bị mất”:

1979, hai nhà tâm lý học Amos Tversky và Daniel Kahneman phát triển mô hình mang tên “Prospect theory” để giải thích cách mà con người đối diện với “uncertainty” – những điều không chắc chắn. Trong đó có một khái niệm có tên là “Loss Aversion”.

*Sách kinh tế học hành vi khi về Việt Nam dịch khái niệm này là “Sợ thua lỗ” hoặc “Ám ảnh thua lỗ”, nhưng do tôi thấy cách dịch đó chưa hợp lý trong hoàn này, nên sẽ sử dụng cách dịch là “ghét bị mất”.

“Loss Aversion” có thể hiểu đơn giản là nỗi đau mất mát (một cái gì đó) có sức ảnh hưởng lớn gấp đôi sự thỏa mãn khi giành được (cùng thứ đó) về mặt tâm lý. Chính vì vậy, con người sẵn sàng chấp nhận rủi ro để tránh sự mất mát.

Suy nghĩ, Nhanh và Chậm – Cuốn sách ai cũng nên đọc

Rất nhiều những thí nghiệm đã được thực hiện để chứng minh xu hướng này ở con người, trong đó có thí nghiệm điển hình của Amos Tversky vàDaniel Kahneman. Trong đó, những người tham gia thí nghiệm được hỏi xem họ có chấp nhận một vụ cá cược dựa vào việc tung đồng xu. Nếu đồng xu là ngửa thì họ được $100, và nếu là sấp thì họ mất $100. Câu hỏi là các giá trị được/mất là bao nhiêu thì một người bình thường sẵn sàng tham gia cá cược. Sau thí nghiệm, kết luận được rút là phần thưởng phải gấp đôi phần mất (gấp 1.5 -2.5 lần- thắng được $150 – $250- thua mất $100).

Ở một góc khác của xã hội, có một cơ số người thay vì né tránh rủi ro vì sợ mất thì lại ngược lại, họ có xu hướng đâm đầu vào rủi ro.Trong kinh tế học hành vi thì xu hướng đó được gọi là “risk-seeking” – tạm dịch là tìm kiếm rủi ro.

Nếu đặt những xu hướng này của con người vào phần yêu đương, ta có thể thấy được lý do vì sao trong tình yêu có hiện tượng “yêu thầm mà không dám thổ lộ”.  Khi cân nhắc việc thổ lộ tình cảm, con người có xu hướng nghĩ đến những gì có thể mất: mất tình bạn, mất sự tự nhiên giữa hai người và thậm chí là mất hẳn đi người mình yêu thương. Ngược lại, với những người có xu hướng tìm kiếm rủi ro thì đây lại không phải vấn đề. Họ sẵn sàng nói lên tình cảm của mình vì “canh bạc” này cũng giống như những “canh bạc” khác họ chơi mà thôi.

Để hiểu được hệ quả của những xu hướng tính cách này của con người, hãy bỏ một vài phút để tưởng tượng một trường hợp như sau:

Giả sử một người phụ nữ có 3 chàng trai theo đuổi (chỉ cần không quá ghét/khó chịu với một người) thì tỷ lệ chấp nhận 1 trong 3 là như nhau. Thậm chí kể cả có cảm tình với một người hơn hai người còn lại, nhưng ngườiđó chưa từng một lần mở lời mà “yêu trong lặng thầm” thì cũng chẳng có chuyệngì xảy ra.

Ngược lại, nếu 1 trong 2 người kia sẵn sàng chấp nhận rủi ro để có lời “Em làm người yêu anh nhé!” thì việc cô gái nhận lời là điều dễ hiểu.Thanh xuân hữu hạn, chờ đến bao giờ?

Và như vậy, đôi khi có được người mình yêu chỉ đơn thuần là dám nghĩ, dám nói và dám làm. Có lẽ vì thế mà “bad boys” có người yêu, còn“good boys” thì không.

II. Bức tranh toàn cảnh:

1. Học thuyết về sự cân bằng:

Trong hệ thống tư tưởng của người phương Đông, biểu tượng Âm Dương là một khái niệm cơ bản. Trong đó, hai thực thể đối lập Âm và Dương, cùng tồn tại và song hành với nhau – và là hai hình thái đầu tiên hình thành nên vũ trụ. Chính vì thế, theo quan điểm của người phương Đông, trong mỗi một sự vật hay hiện tượng đều ẩn chứa trong nó một sự đối lập và mang tính bổ trợ cho nhau. Tình yêu cũng không phải ngoại lệ – và tùy vào góc nhìn của từng người mà những mặt đối lập này khác nhau.

Một trong những cách nhìn phổ biến nhất là “trái tim” và “khối óc” – tình cảm và lý trí. Ngoài ra ta có thể nhìn theo hướng bên trong (cá nhân) và bên ngoài (các yếu tố ngoại cảnh). Tuy nhiên, với tôi, tình yêu là sự tổng hòa của “tự nhiên” – cái gì chúng ta có sẵn, không thể thay đổi – và “nhân tạo” – cái chúng ta phải bỏ công sức để đạt được.

Âm và Dương  
trong Âm có Dương; trong Dương có Âm

* Trước khi đi tiếp, tôi cần phải làm rõ định nghĩa của từ “tự nhiên” – tránh việc nhầm lẫn. “Những gì có sẵn” ở đây bao gồm 2 mục: những đặc trưng của loài người nói chung và những đặc điểm/tính cách nhận được từ gia đình/môi trường sống của từng cá thể. Về cơ bản thì chúng ta không thể chọn bố mẹ, cũng như không thể chọn môi trường ta sinh ra và lớn lên nên 2 yếu tố này được tính vào mục “tự nhiên”

A. Tự nhiên:

Con người, dù có nằm ở trên cùng của chuỗi thức ăn và có khả năng nhận thức vượttrội, cũng chỉ là một loài động vật. Chúng ta có rất nhiều bản năng động vật cósẵn – đặc biệt là trong tình yêu. Phần lớn series Yêu này là để viết về những bảnnăng đó. Những điểm chính mà các bạn nên nhớ bao gồm:

  1. Nguồn gốc tình yêu: nhìn trên góc độ tâm lý học tiến hóa, tình yêu có vai trò rất quan trọng trong việc duy trì nói giống. Chính vì vậy, chúng ta yêu một cách bản năng và lựa chọn nửa kia dựa trên những tiêu chí được in sẵn trong tiềm thức. Mỗi một giới tính lại có những kỳ vọng đặc thù khác nhau (Yêu 1) Ngoài ra, mỗi cá nhân còn có những kỳ vọng riêng – chịu ảnh hưởng từ gia đình và môi trường sống.
  2. Những loại tình yêu/giai đoạn khác nhau: trongYêu 2, tôi đã chỉ ra ba loại cảm xúc khác nhau đều nằm trong hàm ý của từ “yêu”; trong đó bao gồm “Ham muốn” (lust), “Hấp dẫn” (attraction) và “Gắn kết”(Attachment). Trong đó, mỗi một loại cảm xúc có thể có một đối tượng riêng, không liên quan đến nhau; hoặc nếu cả ba cùng hướng tới một người thì sẽ là ba giai đoạn khác nhau.
  3. Chia tay: những biểu hiện tiêu cực về mặt cảm xúc và hành vi khi chia tay được trình bày trong Yêu 3. Đây là những phản xạ hoàn toàn bình thường của con người khi một mối quan hệ thân mật như tình yêu chấm dứt.
  4. Không phải định mệnh: Yêu là một hiện tượng rất bình thường trong thế giới sinh học. Và cũng giống như những hiện tượng được nghiên cứu khác, nó thậm chí có thể được tạo ra trong phòng thí nghiệm chỉ với 36 câu hỏi.
  5. Tác động từ các yếu tố bên ngoài là không nhỏ: Những yếu tố ngoại cảnh cũng được tính vào mục “tự nhiên” khi về mặt bản chất,ta không có khả năng thay đổi mà chỉ có thể giảm thiểu tác động của nó lên bản thân ta mà thôi. Ví dụ điển hình được nhắc đến trong Yêu 4 là những cái nhìn về tình yêu bị mạng xã hội bóp méo.
  6. Trong tình yêu, hai cá thể càng giống nhau thì mối quan hệ càng có khả năng bền chặt.

“To know thyself is the beginning of wisdom”

Socrates

Sau khi đã hiểu và nắm được những điều cơ bản – những cái mà ai cũng có trong tình yêu, ta mới có thể xét đến yếu tố “Nhân tạo”.

B. Nhân tạo:

Mọi sự so sánh đều là khập khiễng; nhưng để hiểu được yếu tố “nhân tạo”, ta hãy so sánh tình yêu với một cỗ xe được kéo bởi 2 con ngựa. Về mặt “tự nhiên”, ta có thể chọn 2 con ngựa tốt nhất, tương đồng nhất với nhau (tốc độ,sức bền ngang ngửa nhau). Tuy nhiên, cỗ xe ấy đi được xa hay gần, nhanh hay chậm hoặc thậm chí có di chuyển được hay không lại phụ thuộc vào hai yếu tố: nỗ lực củatừng con và sự hợp tác của cả hai.

  • Nếu một con gồng mình cố gắng, nhưng con còn lại thả trôi mặc sự đời thì cỗ xe sẽ di chuyển nhưng chẳng được lâu. Cố gắng đến đâu rồi cũng sẽ mỏi.
  • Nếu cả 2 con cùng cố gắng nhưng mỗi con chạy một hướng khác nhau, cỗ xe sẽ không di chuyển.
  • Nếu 2 con cố gắng và chạy cùng một hướng, khi ấy cỗ xe mới di chuyển. Thế nhưng nếu mỗi con một tốc độ, rồi cũng sẽ có một con bị bỏ lại phía sau.
  • Chỉ khi cả 2 con cùng cố gắng, cùng chạy một hướng và đồng nhất với nhau về tốc độ – thời gian nghỉ, thời gian chạy, cỗ xe mới vận hành một cách tối ưu nhất.

Sức mạnh của kiến thức không nằm ở việc có kiến thức, mà nằm ở việc áp dụng kiến thức đó ra sao. Sau khi đã hiểu về những cái chúng ta không thể thay đổi, hãy nghĩ đến những cái chúng ta có thể làm để “yêu” tốt hơn.

Bản năng: Nếu đã hiểu được nửa kia mong muốn điều gì, hãy tìm cách phát triển bản thân mình sao cho phù hợp (tham khảo ảnh 2 bài Yêu 1)

Tỷ dụ như những tính cách mà phụ nữ mong muốn hàng đầu ở một người đàn ông là sự ổn định về mặt cảm xúc, sự trưởng thành và học vấn/trí thông minh. Vậy thì để một người đàn ông “có giá trị” hơn trong mắt các chị em phụ nữ, hãy học cách kiểm soát và bình ổn cảm xúc của bản thân – để có thể đưa ra những quyết định sáng suốt hơn; hãy chịu khó đọc sách, tìm hiểu và nâng cao sự hiểu biết của bản thân để có thể phát triển sự nghiệp và làm chỗ dựa cho vợ và con cái sau này.

Tương tự như vậy, nếu như hiểu rằng phái mạnh cũng đề cao sự ổn định về mặt cảm xúc, sự trưởng thành và học vấn, nên chăngcác chị em phụ nữ cũng định hướng như vậy với bản thân? Suy cho cùng, đâu có aimuốn một người yêu/người bạn đời thất thường sáng nắng chiều mưa dễ hờn dễ dỗi?Và nếu đã là “lựa chọn mẹ cho con mình”, người đàn ông nào mà chả muốn có mộtngười vợ thông minh, hiểu biết để còn dạy con?

Tìm kiếm tình yêu: Khi hiểu rằng tình yêu không phải định mệnh, thì hãy đứng dậy và đi tìm nó. Để có một mối quan hệ bền vững, hãy tìm kiếm những người có đồng quan điểm và cách nhìn về cuộc sống. Ví dụ như nếu bạn cho rằng sự yên bình, không xô bồ đấu đá là mục tiêu hàng đầu thì hãy tìm kiếm người cũng có mong muốn như vậy. Ngược lại, nếu bạn cho rằng cuộc sống làmột cuộc phiêu lưu, thì hãy tìm người bạn đồng hành cũng sẵn sàng thử nghiệm những điều mới lạ cùng bạn.

“Couples who do things together, stay together”

Anonymous

Điều này trong thực tế cuộc sống có nghĩa là nếu bạn có đam mê hay sở thích gì thì hãy theo đuổi nó – tham gia các hội, nhóm có chung sở thích với mình và mở rộng mối quan hệ. Đó là cách để bạn tìm được đến những “tâm hồn đồng điệu” với mình.

Chấp nhận rủi ro: theo như quan sát của cá nhân tôi, né tránh rủi ro là một vấn đề khá phổ biến và ở mỗi giới lại thể hiện theo một cách khác nhau.

Ở nam giới, những suy nghĩ phổ biến thường bao gồm: sợ mất tình bạn, sợ người kia “cao quá tầm với”, sợ “đã có người yêu”,sợ “không thành công mà thành trò cười” và sợ mình không đủ tốt. Trong một số trường hợp thì những e ngại này là hoàn toàn có cơ sở.  Tuy nhiên, nếu đã tìm được người phù hợp và bản thân đã nảy sinh tình cảm, các bạn nam nên mạnh dạn thể hiện những tình cảm đó. Phụ nữ thường đã đầu tư công sức và nỗ lực để làm đẹp trong cách ăn mặc, trang điểm để gây ấn tượng với cánh đàn ông – thì các bạn nam cũng nên làm đúng phần của mình. Hãy dũng cảm làm quen/thể hiện tình cảm với cô gái mà bạn cảm thấy bị hấp dẫn. Thành công thì không có gì để nói, thế nhưng nếu có bị từ chối, bạn cũng sẽ không hối tiếc và nên tiếp tục hoàn thiện bản thân mình/tìm người phù hợphơn.

Ngược lại, ở nữ giới thì 2 vấn đề là “cọc tìm trâu” và “ngại từ chối”.

“Cọc tìm trâu” là một suy nghĩ khá cổ hủ, cho rằng mình là phụ nữ thì không nên chủ động. Hãy nghĩ nó đơn thuần là chủ động tìm hạnh phúc cho mình- và đó là điều hoàn toàn là điều bình thường. Mình không tìm cho mình hạnh phúc thì ai tìm hộ?

Vấn đề “ngại từ chối” là một câu chuyện tương tự như việc không muốn mất đi mối quan hệ sẵn có. Tuy nhiên, từ chối những người không phù hợp với mình (dù là ở mặt nào đi nữa) hoặc dù chỉ đơn giản là mình không thích – có thể giúp các bạn tránh những rủi ro lớn hơn về sau này. Cá nhân tôi thấy có cả trường hợp chỉ vì ngại từ chối mà khiến cho mối quan hệ kéo dài, thậm chí là lập gia đình với nhau mà tình cảm của người phụ nữ chỉ ở mức tình bạn. Cũng hiểu rằng khi mình không phải người trong cuộc thì khó mà có thể nhìn hết được những khó khăn trong hoàn cảnh đó; tuy nhiên không phải vì thế mà phủ nhận rằng đó là tự mình làm khổ mình, để rồi cuối cùng cái giá phải trả còn lớn hơn nếu nói “Không” từ đầu.

Chính vì vậy, các chị em nên có cái nhìn khách quan về tình trạng mối quan hệ và không nên tiến xa hơn cần thiết – hãy học cách từ chối. Cánh đàn ông cũng nên hiểu điều này và không nên dồn chị em phụ nữ vào những thế khó.

Chấp nhận rủi ro – hoặc mất cơ hội

Việc chấp nhận rủi ro và tiến tới trong các mối quan hệ hoàn toàn độc lập với quá trình “tán tỉnh” và là bước đến sau. Nếu cảm thấy bản thân và người kia chưa sẵn sàng/chưa bị thuyết phục, hãy tiếp tục nỗ lực để đảm bảo kết quả như mong muốn.

Trái tim nhiều ngăn: Ở cuối Yêu 2, tôi có đưa ra kết luận: ”Về mặt sinh học, thì cảm xúc khác nhau với cả 3 người cùng một lúc là chuyện hoàn toàn bình thường”- và rằng :”hy vọng từ sau, các bạn sẽ có những suy nghĩ khác khi phán xét những câu chuyện tình yêu xung quanh mình”.

Một cô bạn hỏi tôi rằng, liệu tôi có cổ xúy cho việc ngoại tình, rằng đó là một điều tự nhiên nên không có gì đáng phải chê trách. Tôi sẽ nói với các bạn đúng như cách mà tôi đáp lại cô bạn ấy.

Khi các bạn nhìn thấy và nhận thức được chuyện ngoại tình của người khác, cũng giống như các bạn nhìn thấy cỗ xe ngựa ở dưới đáy của cái vực. Câu chuyện diễn ra sao bạn có thực sự hiểu? Thực chất con nào kéo con nào xuống bạn có biết? Ý kiến của người ngoài về những câu chuyện đã rồi vừa không đầy đủ, không khách quan và đôi khi mang tính bầy đàn. Ngay cả với những người trong cuộc, chỉ ra được chính xác đó là lỗi của ai, từ bao giờ cũng là một điều không dễ dàng. Chưa kể việc đổ lỗi lên người này hay người kia chỉ là cách bảo vệ cái tôi của mình mà thôi.

Đến đây thì tôi không muốn bàn luận hay đôi co về vấn đề này, mà chỉ muốn nhắc lại quan điểm của tôi từ trước đến giờ :”Sức mạnh của kiến thức thực sự nằm ở khả năng áp dụng của nó”. Nhìn vào câu chuyện của người khác để viết câu chuyện của mình tốt hơn, chứ không phải để biến mình thành một nhà phê bình xã hội.

Không phải tự nhiên mà những cụm từ như “hâm nóng tình cảm” tồn tại. Nhiệm vụ của những người trong một mối quan hệ là phải bỏ công ra nuôi dưỡng nó. Mỗi câu chuyện tình cảm đều trải qua đủ 3 loại yêu “Ham muốn”, “Hấp dẫn” và “Gắn kết”. Thế nhưng không có nghĩa là qua giai đoạn này là ta đã xong việc. Hiểu rằng 3 loại cảm xúc này luôn tồn tại trong người đồng nghĩa với việc ta phải học cách “hâm nóng” chúng khi cần thiết.

Hãy nói về “Ham muốn” – sex. Nhiều chị em cho rằng, sau khi lấy chồng về một thời gian, chồng họ sẽ chán chuyện chăn gối và đi tìm những cô gái trẻ hơn, hot hơn. Phản biện của tôi là :”Vậy sao vẫn có rất nhiều người đàn ông tìm đến những người phụ nữ hơn tuổi để quan hệ?” Nếu quan điểm của các chị em đúng, sẽ không có người đàn ông nào thuần túy cặp với một người phụ nữ hơn tuổi vì sex. Thực tế hoàn toàn khác. Chỉ cần lượn một vòng Facebook và tìm hiểu về vấn đề “máy bay và phi công”, dễ dàng nhận ra được một quan điểm khá rõ ràng: “Các chị biết mình thích gì và nói gì cũng làm”. Nếu đúng thực như vậy, thì phải chăng bản thân những người vợ kia đang chưa thực sự quan tâm đến việc vun đắp chuyện chăn gối?

Sex có thể là taboo topic với cả xã hội, nhưng giữa 2 người, nó cần được cởi mở bàn luận
Credit: Google Image

Khi gặp một vấn đề nào đó trong mối quan hệ, ta cần phải giao tiếp, nói chuyện để tìm cách xử lý. Sex không phải là ngoại lệ. Hai người cần phải tìm hiểu, trao đổi xem người kia thích gì, mình thích gì và sau đó thử nghiệm để tìm ra những thứ mà cả hai đều cảm thấy hài lòng và thỏa mãn. Sau khi đã tìm ra những cái riêng của mình, các đôi có thể cùng nhau thử nghiệm những điều mới mẻ hơn nữa. Nếu quan hệ với vợ là một trải nghiệm mà cứ nghĩ tới là thích, thì liệu có ông chồng nào muốn ngoại tình? Và ta cũng có thể hỏi câu hỏi tương tự cho người phụ nữ.

Một điều rất bản năng cũng phải cần rất nhiều nỗ lực từ mỗi cá nhân trong mối quan hệ.

Chia tay: Khi mối quan hệ giữa hai người đã không còn mang lại những điều tốt đẹp đến với nhau, thì việc chia ly là điều nhất định phải đến. Thế nhưng nói chia tay thì không hề dễ dàng.

Đầu tiên phải nói đến là thói quen. Gần như tất cả những cặp đôi yêu nhau đều có những thói quen riêng dành cho nhau. Chia tay đồng nghĩa với việc ta không được làm những thói quen đó nữa – và mỗi lần định làm nó ta sẽ lại được bộ não “nhắc” về những kỷ niệm tươi đẹp đã qua.

Lớn hơn một chút là nỗi sợ cô đơn. Sự sợ cô đơn này đến từ hai nguồn: bản năng xã hội của loài người và sức ép đến từ những người xung quanh. Bản chất con người là động vật mang tính bầy đàn cao và “yêu” gần như là một bản năng nên cô đơn là một điều khá đáng sợ. Nhưng có lẽ yếu tố tạo ra nhiều stress hơn là môi trường xung quanh.

Chỉ cần lướt 1 vòng FaceBook là ta có thể thấy những cặp đôi yêu nhau thắm thiết với những kiểu ảnh đẹp lung linh như chuyện tình yêu của họ. Rồi đến cả những đứa bạn cũng người ôm kẻ ấp, thậm chí còn có những đứa đã có gia đình. Sau nữa là những câu hỏi như “Bao giờcon/cháu/em/anh/chị lấy chồng?” cứ mỗi lần họp mặt gia đình và họ hàng.  Tất cả khiến ta tự hỏi trong sự cô đơn: “Chả nhẽ ta không đủ tốt để yêu và được yêu?”

Mặc dù tất cả đều khiến ta ngập ngừng và băn khoăn khi quyết định chia tay một ai đó, nhưng hãy đánh giá mối quan hệ một cách khách quan- vì đơn giản là không ai hiểu bạn bằng chính bản thân bạn. Nếu cuộc tình mà tự bản thân bạn thấy không có tương lai, hoặc nó mang lại quá nhiều những phiền muộn suy nghĩ, tốt nhất nên dũng cảm dừng nó lại. Suy cho cùng, hạnh phúc của bạn nằm hoàn toàn trong suy nghĩ của một mình bạn mà thôi. Chẳng ai có thể vui thay buồn hộ bạn được. Hãy tỉnh táo và làm những gì bạn thấy đúng.

2. Sự lựa chọn:

Tôi đã mở đầu Series Yêu này bằng một câu chuyện, và ở trong phần cuối cùng này, tôi cũng sẽ kết thúc nó bằng một câu chuyện.

Tôi có một ông anh chia tay người yêu cũng được một thờigian. Một hôm hai anh em ngồi nói chuyện về định hướng công việc trong tươnglai. Tự nhiên tôi nghĩ đến chuyện yêu đương. Tôi hỏi lão:
“Anh không định yêu đương cưới xin gì à?”
 Lão cười. “Yêu thì đơn giản. Cá bây giờ đâu có thiếu, quơ tay vợt là có. Quan trọng là có muốn hay không thôi” 
Rồi lão im mấy giây “Nhưng bây giờ anh chưa muốn”.

Tôi cho rằng, nếu phải tóm gọn hết tất cả những gì tôi đọc được/học được và quan sát được về tình yêu, thì đó sẽ là hai chữ “Lựa chọn”.

Mỗi một con người sẽ bị thu hút bởi những điều nhất định ở người khác. Thế nhưng có theo đuổi không và theo đuổi ai thì là sự lựa chọn.

  • Nếu đã chọn theo đuổi, hãy bỏ công bỏ sức tìm hiểu người kia– dành thời gian cho họ. Đồng thời phát triển và hoàn thiện bản thân để có thể tự tin tiến tới.
  • Nếu đã chọn mở lòng mình với người khác, hãy chấp nhận rằng mình có thể sẽ mất tình bạn và khi ấy, hãy hiểu những cảm xúc trào dâng trong chính bản thân mình.
  • Nếu đã lựa chọn vào một mối quan hệ, hãy hiểu rằng cái status “In a relationship with …” không phải là điểm kết thúc, mà là một mở đầu cho một hành trình mới với những nỗ lực mới. Nếu đó là một người có nhiều điểm khác biệt với ta, hãy hiểu rằng sự nỗ lực phải nhiều gấp đôi, gấp ba và phải đến từ cả hai.
  • Nếu đã lựa chọn chia tay, hãy chấp nhận rằng cảm xúc của bản thân trong thời gian tới sẽ không ổn định, gặp nhiều khó khăn – cần đến bạn bè và gia đình – nhưng tất cả để hướng tới một tương lai tốt hơn.

Yêu, cũng giống như cuộc sống, là một chuỗi các lựa chọn. Bất kỳ lựa chọn nào cũng có cái được và mất – điều quan trọng nhất là phải có trách nhiệm với lựa chọn của mình. Nếu đã không sẵn sàng để nhận trách nhiệm thì tốt nhất đừng nên chọn – vì cái gì cũng có giá của nó.

NTD

2. Lời kết:

Những ngày đầu tiên lên ý tưởng cho Series cho đến ngày hoàn thành nó, chỉ có duy nhất phần 5 là thay đổi tiêu đề và được viết đi viết lại đến lần thứ 3.  Lý do khá đơn giản: cách nhìn của tôi về tình yêu đã có sự thay đổi.

Ý định viết Series Yêu được bắt đầu với những quan sát của tôi về tình yêu trong xã hội. Tôi thấy bao giờ cũng vậy, những tiêu chuẩn về đạo đức, những chuẩn mực xã hội và những giá trị gia đình luôn được mang ra làm thước đo để đánh giá chuyện tình yêu. Thế nhưng chẳng một ai đưa ra một góc nhìn đầy đủ về mặt sinh học, tâm lý học tiến hóa hay thần kinh học cả.

Để “yêu” tốt hơn, thay vì mang những câu chuyện phiến diện chắp vá được truyền từ người này sang người khác ra để vẽ ra những bài học về tình yêu, ta nên học từ những điều cơ bản: nguồn gốc và cơ chế của nó. Học để biết cái gì là bản năng cố định, cái gì có thể nỗ lực thay đổi – để rồi như các cụ ta nói “Liệu cơm mà gắp mắm”.

Tuy là còn rất rất nhiều những mảng kiến thức khác không được đưa vào series này, nhưng tôi tin là những gì tôi đưa đến cho các bạn trong suốt 5 phần vừa qua là khá đầy đủ để có một bức tranh đa chiều về một hiện tượng sinh học/tâm lý và xã hội học phức tạp. Có lẽ một lúc nào đó trong tương lai, tôi sẽ quay lại với chủ đề tình yêu này – khi tôi đã mở rộng hơn/hoặc có cái nhìn sâu hơn về nó.

Lời cuối cùng: các bạn hãy nhớ rằng sức mạnh của kiến thức nằm ở phần áp dụng. Tôi hy vọng rằng, những bài viết này dù ít hay nhiều, cũng cóthể thay đổi suy nghĩ – và sau đó là hành vi của các bạn để các bạn có thể“yêu” tốt hơn.

NTD

“Nhìn em ta mới thêm yêu từng khoảnh khắc

Mang hết tương tư giấu vào theo từng bản nhạc

Để mai này tình nở như muôn hoa không tàn sắc

Lưu giữ mãi nơi này một câu chuyện ngàn năm”

Rhymastic 
Yêu 5

One Reply to “Yêu 5: Lựa chọn”

  1. Sau khi đọc thì em đã cảm thấy tâm lý em thoải mái hơn nhiều. Thanks!

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.